De sample rate (samplefrequentie) is het aantal keren per seconde dat een geluid wordt gemeten bij een digitale opname. Ze bepaalt de hoogste frequentie die kan worden opgeslagen: de helft van de waarde. 44,1 kHz is de standaard voor muziek en 48 kHz de standaard voor video, en beide dekken alles wat we kunnen horen. Gebruik de frequentie die je bestemming verwacht, en zet een bestand goed om als het de andere heeft.
In het kort
De korte versie:
- Sample rate = metingen per seconde, in hertz of kilohertz.
- De hoogste opgeslagen frequentie is de helft van de sample rate.
- 44,1 kHz: muziek en cd. 48 kHz: video, film en omroep.
- Geen van beide klinkt beter dan de andere.
- Een bestand dat op de verkeerde frequentie wordt afgespeeld, verandert van snelheid en toonhoogte; omzetten lost dat op.
Wat is sample rate?
Geluid in de lucht verandert ononderbroken. Een computer kan niets ononderbrokens opslaan, dus een opnameapparaat meet de geluidsgolf met vaste tussenpozen en slaat elke meting op als een getal. Eén meting is een sample, en het aantal samples per seconde is de sample rate. Bij 44,1 kHz zijn dat 44.100 samples per seconde voor elk kanaal.
Het helpt om aan film te denken, die 24 stilstaande beelden per seconde toont en eruitziet als beweging. Audio heeft veel meer stappen per seconde nodig dan beeld, omdat geluidsgolven veel sneller veranderen dan alles wat we zien. Het andere getal dat een opname beschrijft, de bitdiepte, zegt hoe nauwkeurig elk sample wordt opgeslagen; het beïnvloedt de ruisvloer, niet het frequentiebereik.
Waarom 44,1 kHz? Het bemonsteringstheorema
Hoeveel samples zijn genoeg? Het bemonsteringstheorema geeft het antwoord: om een frequentie vast te leggen, heb je meer dan twee samples nodig voor elke trilling. Een sample rate kan dus frequenties opslaan tot de helft van de eigen waarde, een grens die de Nyquistfrequentie heet. Het menselijk gehoor houdt op bij ongeveer 20 kHz, dus een frequentie boven 40 kHz dekt alles.
Het precieze getal 44,1 kHz is een stukje geschiedenis. Vroege digitale opnames werden op videoband opgeslagen, en 44.100 samples per seconde was wat paste in de beeldlijnen van beide televisiesystemen van die tijd. Toen de cd werd gespecificeerd, behield die deze frequentie, zoals de geschiedenis van de 44,1 kHz-standaard beschrijft. De Nyquistfrequentie van 22,05 kHz laat boven 20 kHz een beetje ruimte voor het filter dat alles daarboven weghaalt.
44,1 kHz vs. 48 kHz vergeleken
| 44,1 kHz | 48 kHz | |
|---|---|---|
| Samples per seconde | 44.100 | 48.000 |
| Hoogste opgeslagen frequentie | 22,05 kHz | 24 kHz |
| Standaard voor | Muziek, cd, streaming | Video, film, omroep |
| Bestandsgrootte | Referentie | Ongeveer 9% groter |
| Hoorbaar verschil | Geen | Geen |
Waarom video 48 kHz gebruikt
Professionele audio en video zijn om praktische redenen op 48 kHz uitgekomen. Eén ervan is rekenkundig: 48.000 is precies deelbaar door de gangbare beeldsnelheden en geeft 2.000 samples per beeld bij 24 beelden per seconde, 1.920 bij 25 en 1.600 bij 30, terwijl 44.100 gedeeld door 24 uitkomt op 1.837,5. Camera’s, montageprogramma’s en omroepen verwachten daarom 48 kHz, en het is de veilige keuze voor alles wat naast beeld terechtkomt. Muziekdistributeurs en streamingdiensten werken daarentegen als vanzelfsprekend met masters op 44,1 kHz.
Wat er gebeurt bij de verkeerde sample rate
De meeste software zet stilzwijgend om als een bestand niet bij het project past, en je merkt er niets van. Problemen ontstaan als een bestand zonder omzetting op de verkeerde frequentie wordt gelezen. Een opname van 44,1 kHz die wordt afgespeeld alsof ze 48 kHz is, loopt ongeveer 9 procent te snel en klinkt ruwweg anderhalve halve toon hoger; omgekeerd is het traag en laag. Klinkt de spraak in je video een beetje piepend of sloom, controleer dit dan eerst.
Een ander probleem is drift, waarbij geluid en beeld samen beginnen en langzaam uit elkaar lopen. Dat komt doordat twee apparaten elk op hun eigen klok opnemen, en het omzetten van de sample rate verhelpt het niet; de audio moet in het montageprogramma worden uitgerekt of opnieuw gesynchroniseerd.
Zo zet je de sample rate om
Moet een bestand bij een project of een platform passen, zet het dan één keer om, vanuit het origineel.
Stap 1: Controleer wat je hebt
Open het bestand in de Samplerate-converter. De huidige samplefrequentie verschijnt zodra het is geladen.
Stap 2: Kies de doelfrequentie
Neem 48 kHz voor video en 44,1 kHz voor muziekreleases, of de frequentie waar je platform om vraagt.
Stap 3: Zet om en gebruik het nieuwe bestand
Download de WAV en importeer die in je project. De lengte en de toonhoogte zijn ongewijzigd.
Omhoog omzetten maakt een opname niet beter, en meerdere keren heen en weer omzetten levert niets op. Bewaar dus het originele bestand en zet daarvandaan om wanneer je een andere frequentie nodig hebt.
Klinken hogere sample rates beter?
Frequenties van 88,2, 96 en 192 kHz kunnen frequenties opslaan ver boven de grens van het gehoor. Dat is nuttig bij productie, bijvoorbeeld als een opname sterk wordt vertraagd of zwaar wordt bewerkt, en sommige technici nemen daarom op 96 kHz op. Bij het luisteren is een eventueel voordeel klein en omstreden, en de bestanden zijn twee tot vier keer zo groot. Voor voltooide muziek en video zijn 44,1 en 48 kHz genoeg.
Zet een bestand om naar 44,1 of 48 kHz
Bekijk de samplefrequentie van je bestand en zet het om in je browser.
Samplerate-converter openenGratis, zonder account, en je bestanden verlaten je apparaat nooit.