Handleidingen

Kies nummers als een pro-dj

Wat de ene track goed op de andere laat volgen: een passend tempo, toonsoorten die samengaan, de juiste energie en strakke frasering.

Door Yunus S. Gepubliceerd op Bijgewerkt op

Een goede volgende track past in tempo bij de huidige, gaat ermee samen in toonsoort en brengt de energie in de richting die je wilt. Houd het tempo binnen een paar procent, kies een toonsoort die op het Camelot-wiel gelijk is of ernaast ligt, en begin de overgang aan het begin van een frase.

In het kort

De korte versie:

  • Tempo: blijf binnen ongeveer 5 procent, of wissel bewust van tempo in een pauze.
  • Toonsoort: dezelfde code, één nummer hoger of lager, of de andere letter.
  • Energie: bouw op in golven; blijf niet op de piek.
  • Frasering: mix op de grenzen van 8, 16 of 32 maten.
  • Vertrouw meer op je oren dan op welke regel ook.

Vier dingen waarbij de volgende track moet passen

1. Tempo

Twee tracks kun je alleen tel op tel in elkaar laten overlopen als ze op hetzelfde tempo lopen. Dj-apparatuur en -software kunnen de snelheid van een track veranderen zonder de toonhoogte te veranderen, maar hoe verder je gaat, hoe minder natuurlijk het klinkt. De meeste dj’s houden het verschil daarom klein: ongeveer 5 procent, dat is 6 BPM bij 120. Je muziek sorteren op BPM is dus de eerste stap. Grotere sprongen kunnen, maar hebben een pauze in de muziek nodig: het einde van een track, een stuk zonder drums of een bewuste stop.

2. Toonsoort

Als twee tracks tegelijk spelen, klinken hun noten samen. Zijn de toonsoorten verwant, dan passen baslijnen, akkoorden en zang bij elkaar; zijn ze dat niet, dan klinkt de overlap vals. Tracks kiezen op toonsoort heet harmonisch mixen, en het steunt op de kwintencirkel , die de 24 toonsoorten zo rangschikt dat nauw verwante naast elkaar liggen. Het Camelot-wiel toont dezelfde cirkel met codes in plaats van namen: een nummer van 1 tot 12, en A voor mineur of B voor majeur.

Stap Van 8A (A mineur) naar Effect
Dezelfde code 8A Naadloos; de twee tracks delen alle noten
Eén nummer hoger 9A (E mineur) Vloeiend, met een lichte lift
Eén nummer lager 7A (D mineur) Vloeiend, iets ontspannener
Zelfde nummer, andere letter 8B (C majeur) Dezelfde noten, lichtere sfeer

Elke toonsoort kun je opzoeken op het interactieve Camelot-wiel. Deze vier stappen zijn de veilige voor lange overgangen. Het zijn niet de enige: een snelle cut, of een overgang terwijl alleen de drums spelen, werkt tussen elke twee toonsoorten.

Dj die tijdens een liveset tracks mixt op een controller
De volgende track kiezen is het grootste deel van het werk; de overgang levert hem alleen af.

3. Energie

Tempo en toonsoort zeggen niets over hoe intens een track aanvoelt. Een kale, rustige track en een volle, stuwende track kunnen in beide overeenkomen. Veel dj’s geven de energie van hun tracks daarom een cijfer, bijvoorbeeld van 1 tot 10, en plannen een set als een reeks golven: opbouwen over drie of vier tracks, loslaten en iets hoger opnieuw opbouwen. Te lang op de piek blijven put een dansvloer net zo zeker uit als er nooit komen.

4. Frasering

Dance- en popmuziek is opgebouwd in blokken van 4, 8, 16 en 32 maten, en op de grenzen van die blokken verandert er iets: een drumfill, een nieuw instrument, de zang. Een overgang klinkt natuurlijk als de nieuwe track op zo’n grens begint, zodat zijn wisselingen samenvallen met die van de track die speelt. Tel de maten, of kijk naar de golfvorm: breakdowns en drops zijn makkelijk te zien.

Een uitgewerkt voorbeeld: vijf tracks

Nr. Tempo Toonsoort Energie Waarom hij volgt
1 120 8A 4 Openingstrack
2 122 8A 5 Zelfde toonsoort, iets sneller en voller
3 124 9A 7 Eén nummer hoger tilt de sfeer op
4 124 9B 8 Zelfde nummer, andere letter: lichter op de piek
5 122 8B 5 Eén nummer lager en langzamer: het loslaten

Geen enkele stap verandert het tempo met meer dan 2 BPM of gaat verder dan één positie op het wiel, en de energie stijgt naar een piek voordat ze daalt.

Hand die het tempo instelt op een draaitafel
Kleine tempoveranderingen vallen niet op; grote hebben een pauze in de muziek nodig.

Zo bereid je je tracks voor

  • Meet tempo en toonsoort. Analyseer elke track met de BPM- en toonsoortanalyzer en noteer de BPM en de Camelot-code, bijvoorbeeld in de bestandsnaam. De toonsoort en BPM van een nummer vinden legt uit hoe je de resultaten controleert.
  • Pas aan wat net niet past. De Toonhoogte- en snelheidswijziger verandert het tempo van een track met een paar procent of verschuift de toonsoort een of twee halve tonen.
  • Neem een mix op zonder decks. De tool Audio samenvoegen & mixen voegt tracks samen tot één bestand met dj-overgangen zoals bass swaps en filtersweeps. Tempo’s en beats legt hij niet voor je gelijk, dus kies tracks waarvan de tempo’s al overeenkomen, of pas ze eerst aan.
  • Trek de luidheid gelijk. Tracks uit verschillende bronnen verschillen in niveau. Meet ze met de LUFS- en piekanalyzer voordat je een mix publiceert.

Publiceer je een mix, dan heb je de rechten nodig op de muziek die erin zit. Platforms verschillen in wat ze toestaan, en commerciële tracks zonder licentie kunnen ertoe leiden dat een mix wordt gedempt of verwijderd.

Vind passende toonsoorten

Klik op een toonsoort op het Camelot-wiel en zie welke toonsoorten er goed mee mixen.

Camelot-wiel openen

Gratis, zonder account, en je bestanden verlaten je apparaat nooit.

Veelgestelde vragen

Wat is harmonisch mixen?

Opeenvolgende tracks kiezen waarvan de toonsoorten gelijk of nauw verwant zijn, zodat hun noten bij elkaar passen terwijl beide spelen. Het Camelot-wiel laat zien welke toonsoorten verwant zijn.

Hoeveel kan ik het tempo van een track veranderen?

Ongeveer 5 procent valt meestal niet op, dat is 6 BPM bij 120. Daarboven wordt de verandering merkbaar, vooral bij zang, tenzij je een pauze in de muziek gebruikt om van tempo te wisselen.

Wat is frasering bij dj’en?

De secties van twee tracks op elkaar laten aansluiten. De meeste dance- en popmuziek verandert elke 8, 16 of 32 maten; laat je de nieuwe track op zo’n grens beginnen, dan klinkt de overgang gepland.